Współwłasność to stan polegający na tym, że prawo własności danej rzeczy przysługuje co najmniej dwóm osobom. Taka sytuacja występuje w praktyce często, ponieważ współwłasność powstaje m.in. na skutek dziedziczenia, po rozwodzie albo w przypadku zakupu jednej rzeczy przez kilka osób. Może zdarzyć się, że z różnych przyczyn współwłasność przestaje nam odpowiadać. Co należy zrobić, aby ją znieść?

Zniesienia współwłasności może żądać każdy ze współwłaścicieli. Może to nastąpić pozasądowo – w drodze umowy pomiędzy stronami, przy czym w przypadku nieruchomości konieczne jest zawarcie takiej umowy przed notariuszem. Można dokonać tego również na drodze postępowania sądowego – co jest konieczne w sytuacji, gdy strony nie są w stanie dojść do porozumienia co do sposobu zniesienia współwłasności.

 

Współwłasność może zostać zniesiona przez przyznanie rzeczy jednemu ze współwłaścicieli, przez sprzedaż tej rzeczy albo – jeśli jest to w danym przypadku możliwe – przez jej podział. Wartość poszczególnych udziałów może zostać wyrównana poprzez dopłaty pieniężne. Zniesienie współwłasności gospodarstwa rolnego jest bardziej skomplikowane, głównie z uwagi na potrzebę zapewnienia dalszego prowadzenia gospodarstwa.

W postępowaniu o zniesienie współwłasności sąd rozstrzyga także spory o prawo żądania zniesienia współwłasności i o prawo własności, jak również wzajemne roszczenia współwłaścicieli z tytułu posiadania rzeczy, np. roszczenie o odszkodowanie za bezumowne korzystanie z nieruchomości. Ponadto w przypadku podziału gruntu sąd może obciążyć poszczególne części potrzebnymi służebnościami gruntowymi.

Opłata od wniosku o zniesienie współwłasności to 1000 zł. Jednakże jeśli wniosek zawiera zgodny projekt zniesienia współwłasności, opłata wynosi tylko 300 zł. W przypadku, gdy ma zostać zniesiona współwłasność nieruchomości, przed złożeniem wniosku do sądu należy udać się do geodety, w celu sporządzenia przez niego projektu podziału nieruchomości.