Rozstanie rodziców to sytuacja, w której dobro małoletniego dziecka powinno stać się priorytetem. Niestety, emocje towarzyszące rozpadowi związku często utrudniają konstruktywną współpracę w kwestii wychowania potomstwa. W praktyce oznacza to, że jeden z rodziców może ograniczać lub uniemożliwiać drugiemu kontakt z dzieckiem, co bezpośrednio narusza prawo do utrzymywania więzi rodzinnych. W takich okolicznościach kluczowe znaczenie ma szybkie działanie prawne. Złożenie wniosku o uregulowanie i zabezpieczenie kontaktów z dzieckiem pozwala na uregulowanie formy i częstotliwości spotkań na czas trwania postępowania sądowego, zanim zapadnie ostateczne orzeczenie. To rozwiązanie szczególnie istotne, gdy postępowanie o ustalenie może trwać kilka a niekiedy kilkadziesiąt miesięcy, z kolei brak tymczasowej regulacji groziłby zerwaniem więzi między rodzicem a dzieckiem.

Wniosek o zabezpieczenie kontaktów z dzieckiem – kto i kiedy może go złożyć?

W pierwszej kolejności warto wyjaśnić różnicę między wnioskiem o uregulowanie kontaktów, a wnioskiem o zabezpieczenie kontaktów. Pierwszy z wymienionych służy do trwałego ustalenia zasad kontaktów z dzieckiem (np. dni, godziny, sposób odbioru) i kończy się wydaniem orzeczenia obowiązującego na przyszłość. Natomiast wniosek o zabezpieczenie kontaktów ma charakter tymczasowy – składa się go na czas trwania postępowania, aby sąd szybko ustalił zasady kontaktów do momentu rozstrzygnięcia sprawy głównej. W praktyce zabezpieczenie chroni relacje z dzieckiem „na już”, a uregulowanie – „na stałe”.

Każdy z rodziców ma prawo wystąpić z wnioskiem o udzielenie zabezpieczenia kontaktów. Można to uczynić na kilka sposobów: wraz z pierwszym pismem procesowym (np. pozwem o rozwód lub wnioskiem o ustalenie kontaktów), lub także w trakcie toczącego się już postępowania. Ta elastyczność proceduralna pozwala dostosować moment złożenia wniosku do konkretnej sytuacji rodzinnej.

W praktyce najkorzystniejszym rozwiązaniem jest zgłoszenie żądania zabezpieczenia już we wstępnym piśmie procesowym. Takie podejście wiąże się z istotnymi korzyściami finansowymi wniosek o zabezpieczenie kontaktów z dzieckiem opłata w takiej sytuacji nie jest pobierana. Oznacza to, że rodzic nie ponosi dodatkowych kosztów sądowych poza standardową opłatą od wniosku o ustalenie kontaktów. Natomiast złożenie wniosku w toku postępowania wiąże się z koniecznością uiszczenia opłaty sądowej w wysokości 100 zł.

Jak prawidłowo sformułować wniosek o zabezpieczenie?

Kluczowym elementem skutecznego wniosku jest precyzyjne określenie żądanego sposobu realizacji kontaktów. Sąd musi otrzymać konkretny wzór harmonogramu spotkań, który będzie podstawą do wydania postanowienia. W praktyce oznacza to konieczność wskazania:

  1. konkretnych dni tygodnia lub miesiąca,
  2. godzin rozpoczęcia i zakończenia kontaktów,
  3. miejsca odbioru i zwrotu dziecka,
  4. okresów wakacyjnych, świątecznych oraz innych szczególnych wydarzeń.

Przykładowo, wniosek może zawierać żądanie uregulowania kontaktów w następujący sposób: spotkania w każdy czwartek od godziny 16:00 do 19:00 oraz w pierwszy i trzeci weekend miesiąca od piątku od godziny 16:00 do niedzieli do godziny 19:00, przy czym rodzic odbiera dziecko z miejsca zamieszkania i odprowadza je po zakończeniu kontaktów.

Równie istotne jest staranne uzasadnienie wniosku. Należy w nim wskazać, dlaczego zabezpieczenie jest konieczne oraz dlaczego proponowany wariant kontaktów odpowiada dobru małoletniego. Warto przy tym pamiętać, że sąd zawsze kieruje się interesem dziecka, a nie rodzica dlatego argumentacja powinna koncentrować się na potrzebach rozwojowych małoletniego i korzyściach płynących z utrzymywania więzi z obojgiem rodziców.

Co sąd bierze pod uwagę rozpatrując wniosek?

Rozpoznanie wniosku o udzielenie zabezpieczenia podlega szczególnym regułom procesowym. Zgodnie z przepisami priorytetowym wniosek powinien zostać rozpoznany niezwłocznie, nie później niż w terminie tygodnia od dnia jego wpływu do sądu. Jeżeli przepisy wymagają przeprowadzenia rozprawy, powinna ona odbyć się w terminie miesięcznym. W praktyce jednak terminy te mogą i ulegają istotnemu wydłużeniu ze względu na obciążenie sądów a także konieczność przeprowadzenia dodatkowych czynności dowodowych.

Aby uzyskać zabezpieczenie, wnioskodawca musi spełnić dwa przesłanki:

  1. Uprawdopodobnić roszczenie – oznacza to wykazanie, wnioskodawca ma prawo domagać się uregulowania kontaktów. Takie prawo wynika z kolei art. 113 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, który przyznaje rodzicom i dzieciom prawo oraz obowiązek utrzymywania ze sobą kontaktów.
  2. Wykazać interes prawny – czyli uzasadnić, że brak zabezpieczenia uniemożliwi lub poważnie utrudni realizację prawa do kontaktów z dzieckiem. Interes prawny istnieje w szczególności wtedy, gdy drugi rodzic odmawia zgody na spotkania, arbitralnie zmienia ustalenia lub utrudnia komunikację w sprawie dziecka.

Kluczowe aspekty proceduralne wniosku o zabezpieczenie

W postępowaniu o zabezpieczenie kontaktów obowiązują następujące zasady:

  1. Niezwłoczna wykonalność – postanowienie o zabezpieczeniu wydane na czas trwania postępowania jest natychmiast wykonalne, co oznacza, że rodzic może domagać się realizacji kontaktów niezwłocznie po doręczeniu orzeczenia.
  2. Zażalenie bez zawieszającego skutku – strony mogą wnieść zażalenie na postanowienie o udzieleniu zabezpieczenia, jednak jego wniesienie nie wstrzymuje wykonania orzeczenia. Kontakty odbywają się zgodnie z treścią postanowienia do czasu rozpatrzenia zażalenia.
  3. Charakter tymczasowy – wniosek o zabezpieczenie kontaktów z dzieckiem na czas trwania postępowania nie przesądza ostatecznego kształtu kontaktów. Sąd wydaje je na podstawie wstępnego materiału dowodowego, dlatego w postanowieniu końcowym może ustalić kontakty w innym zakresie, jeśli okaże się to zgodne z dobrem dziecka.

Praktyczne wskazówki dotyczące składania wniosku

Aby zwiększyć szanse na pozytywne rozpatrzenie wniosku, warto przestrzegać następujących zasad:

  1. Dokumentuj wszystkie próby porozumienia – zachowaj korespondencję, wiadomości tekstowe, maile świadczące o próbach uzgodnienia kontaktów z drugim rodzicem. Brak woli współpracy ze strony drugiej strony wzmacnia argumentację o konieczności zabezpieczenia.
  2. Proponuj konkretny, realizowalny harmonogram – wnioski o kontakty „według uzgodnień stron” lub „w miarę możliwości” zazwyczaj nie znajdują uzasadnienia w praktyce orzeczniczej. Sąd potrzebuje precyzyjnych wytycznych.
  3. Uwzględnij specyfikę wiekową dziecka – harmonogram kontaktów powinien odpowiadać wiekowi, rozwojowi i potrzebom małoletniego. Dla niemowlęcia proponuje się krótsze, ale częstsze spotkania; dla nastolatka dłuższe pobyty uwzględniające jego aktywności szkolne i pozaszkolne.
  4. Przygotuj się na rozprawę – przesłuchanie rodzica, czyli jego wypowiedzi przed sądem, stanowi pełnoprawny dowód w sprawie, dlatego tak istotne jest wcześniejsze przygotowanie się do rozprawy. Warto spokojnie przemyśleć swoje stanowisko, usystematyzować fakty i chronologię zdarzeń oraz skupić się na konkretach zamiast na emocjach. Dobrze jest także przygotować się na pytania sądu dotyczące dyspozycyjności, warunków lokalowych oraz dotychczasowego zaangażowania w opiekę nad dzieckiem.

Podsumowanie

Wniosek o zabezpieczenie kontaktów z dzieckiem to skuteczne narzędzie prawne chroniące więź rodzicielską w trakcie toczącego się postępowania sądowego. Umożliwia on uregulowanie formy i częstotliwości spotkań na czas trwania procesu, zanim zapadnie ostateczne orzeczenie. Kluczowe znaczenie ma terminowe złożenie wniosku najlepiej już przy wnoszeniu pierwszego pisma procesowego, co pozwala uniknąć dodatkowej opłaty sądowej oraz zabezpieczyć kontakty na możliwie najwcześniejszym etapie.

Warto pamiętać, że postanowienie o zabezpieczeniu ma charakter tymczasowy i nie przesądza ostatecznego rozstrzygnięcia. Jednak jego wydanie pozwala na nieprzerwaną realizację prawa do kontaktów z dzieckiem, co w praktyce często stanowi fundament do późniejszego ustalenia kontaktów w postanowieniu końcowym.

W przypadku wątpliwości co do treści wniosku, konieczności zebrania dowodów lub strategii procesowej zaleca się konsultację z profesjonalnym pełnomocnikiem. Prawidłowe sformułowanie wniosku oraz przygotowanie merytorycznej argumentacji znacząco zwiększa szanse na uzyskanie korzystnego dla dziecka i rodzica rozstrzygnięcia.

Potrzebujesz wsparcia przy sporządzeniu wniosku o zabezpieczenie kontaktów z dzieckiem? Skontaktuj się z naszą kancelarią – https://adwokaci-ks.pl/sprawy-rodzinne/kontakty-z-dzieckiem/

Przeczytaj również: